Masz świeże prawo jazdy i jeździsz samochodem, który formalnie należy do rodziców? W tym artykule wyjaśniamy na podstawie przepisów, czyje jest obowiązkowe ubezpieczenie OC, kogo chroni, gdy prowadzisz auto rodziców, czego nie pokrywa i kiedy ubezpieczyciel może zażądać od kierowcy zwrotu wypłaconego odszkodowania.
Czyje jest OC samochodu, którym jeździsz
Obowiązek ubezpieczenia dotyczy posiadacza pojazdu, czyli w tej sytuacji Twoich rodziców jako właścicieli samochodu. Posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu (art. 23 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Polisa jest więc związana z samochodem, a nie z osobą, która akurat nim kieruje – to rodzice jako posiadacze pojazdu odpowiadają za to, żeby ubezpieczenie było zawarte.
Obowiązek dotyczy każdego zarejestrowanego samochodu, nawet jeśli nie wyjeżdża on na drogę. Za przerwę w ciągłości ochrony grozi opłata karna nakładana przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny – piszemy o tym w artykule o karze UFG za brak OC.
OC chroni każdego, kto prowadzi to auto
Ubezpieczenie OC nie ogranicza się do osoby, która je wykupiła. Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu (art. 35 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Jeśli więc prowadząc auto rodziców spowodujesz szkodę innej osobie, odpowiedzialność za tę szkodę jest objęta tą samą polisą OC, jaką mają Twoi rodzice.
Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia (art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu uważa się również szkodę powstałą podczas wsiadania do niego lub wysiadania z niego, bezpośredniego załadunku lub rozładunku, a także podczas zatrzymania lub postoju (art. 34 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Chodzi o szkody wyrządzone innym, a nie o uszkodzenia samochodu, którym jedziesz.
Czego OC nie pokryje
Ustawa wprost wyłącza część szkód z ochrony OC. Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzone przez kierującego posiadaczowi pojazdu mechanicznego (art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Dotyczy to także sytuacji, w której posiadacz auta sprawcy jest posiadaczem albo współposiadaczem auta uszkodzonego. W praktyce: jeśli prowadząc auto rodziców uszkodzisz ich mienie, na przykład ten sam samochód albo drugie auto należące do rodziców, OC tego nie pokryje.
Z ochrony OC wyłączona jest też utrata gotówki, biżuterii, papierów wartościowych oraz wszelkiego rodzaju dokumentów (art. 38 ust. 1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Na uszkodzenia samego samochodu rodziców, także gdy winę ponosisz Ty jako kierowca, odpowiedzią może być dobrowolne autocasco w zakresie wybranego wariantu – piszemy o nim w dalszej części artykułu.
Kiedy ubezpieczyciel może żądać zwrotu od kierowcy
Ubezpieczyciel, który wypłacił odszkodowanie z OC, w niektórych sytuacjach ma prawo dochodzić jego zwrotu od kierującego pojazdem (art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Przepis wymienia cztery takie sytuacje:
- Umyślne wyrządzenie szkody albo działanie w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości, albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii.
- Wejście w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa.
- Brak wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym, z wyjątkiem przypadków, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa.
- Ucieczka z miejsca zdarzenia.
Dla młodego kierowcy i jego rodziców najważniejszy jest trzeci punkt: jeśli za kierownicą usiądzie ktoś bez wymaganych uprawnień, ubezpieczyciel po wypłacie odszkodowania może żądać od niego zwrotu. Ustawa przewiduje tu wyjątki: ratowanie życia lub mienia oraz pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa.
Zwrot dotyczy odszkodowania, które ubezpieczyciel już wypłacił poszkodowanemu – przepis daje mu prawo dochodzenia tej kwoty od kierującego.
Młody kierowca a cena polisy OC
Wiek i staż za kierownicą to jedne z czynników, które towarzystwa ubezpieczeniowe biorą pod uwagę przy wycenie OC. Kto ma krótki staż, nie ma jeszcze historii ubezpieczenia ani zniżek, więc pierwsza polisa bywa droższa niż u kierowców z wieloletnim doświadczeniem. Towarzystwa wyceniają to ryzyko po swojemu, dlatego ceny tej samej polisy potrafią się różnić i przy OC dla młodego kierowcy szczególnie warto porównać kilka ofert.
Kupując polisę na auto, którym będziesz jeździć, warto od razu ustalić, kto będzie je prowadził – towarzystwa często pytają o najmłodszego kierowcę pojazdu. Jeśli ubezpieczyciel pyta o kierowców, rodzice powinni podać prawdziwe informacje, bo od nich zależy wycena.
Zniżki buduje historia ubezpieczenia bez szkód. Zasady i tempo ich naliczania każde towarzystwo ustala samodzielnie, dlatego przy pierwszej własnej polisie warto zapytać o nie doradcę.
Co wpływa na cenę OC
- Wiek i staż prawa jazdy – im krótszy staż, tym mniej historii ubezpieczenia i zniżek.
- Historia szkód – lata jazdy bez szkód pracują na przyszłe zniżki.
- Dane samochodu – towarzystwa uwzględniają parametry auta, którym będziesz jeździć.
- Miejsce zamieszkania właściciela – to jeden z czynników uwzględnianych przy wycenie.
Gdy kupisz własny pierwszy samochód, to Ty zostaniesz jego posiadaczem i na Tobie będzie ciążył obowiązek zawarcia umowy OC. Co zrobić z polisą poprzedniego właściciela, wyjaśniamy na stronie OC po zakupie samochodu, a o formalnościach przy sprzedaży auta piszemy w artykule sprzedaż samochodu a OC.
AC i NNW dla młodego kierowcy
OC to obowiązkowy element ubezpieczeń komunikacyjnych, ale nie jedyny. Skoro wiesz już, że OC rodziców nie pokryje uszkodzeń ich własnego auta, warto poznać dwa dobrowolne ubezpieczenia, które mogą się przydać.
Autocasco (AC)
Autocasco (AC) to dobrowolne ubezpieczenie własnego samochodu. Chroni sam pojazd, a nie innych uczestników ruchu, także przy szkodzie z winy kierującego – w zakresie wybranego wariantu. Zakres ochrony zależy od wariantu i ogólnych warunków ubezpieczenia wybranego towarzystwa, a szczegóły znajdziesz na stronie autocasco.
NNW kierowcy i pasażerów
NNW, czyli ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków, wypłaca świadczenie, gdy w wypadku związanym z ruchem auta ucierpią kierowca lub pasażerowie – bez względu na to, kto zawinił. Uzupełnia OC: z polisy OC sprawcy pieniądze dostają poszkodowani, a kierujący, który sam spowodował wypadek, nie dostanie z własnego OC świadczenia za swoje obrażenia. Sumę ubezpieczenia w NNW kierowcy i pasażerów wybiera się przy zakupie polisy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy OC rodziców obejmuje mnie, gdy prowadzę ich samochód?
Tak. Ochroną jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która w okresie ubezpieczenia kieruje tym pojazdem (art. 35 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Przy zakupie polisy towarzystwa często pytają jednak o najmłodszego kierowcę, więc rodzice powinni podać prawdziwe informacje o tym, kto jeździ autem.
Czy OC rodziców pokryje naprawę ich samochodu, jeśli spowoduję kolizję?
Nie. Ustawa wyłącza z ochrony OC szkody w mieniu wyrządzone przez kierującego posiadaczowi pojazdu (art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych), a to obejmuje sytuację, w której uszkodzisz auto należące do Twoich rodziców. Na uszkodzenia samego auta, także z Twojej winy, odpowiedzią może być dobrowolne autocasco w zakresie wybranego wariantu.
W jakich sytuacjach ubezpieczyciel może zażądać ode mnie zwrotu wypłaconego odszkodowania?
Taka możliwość dotyczy czterech sytuacji wymienionych w ustawie: umyślnego wyrządzenia szkody albo działania pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, wejścia w posiadanie pojazdu w wyniku przestępstwa, braku wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem oraz ucieczki z miejsca zdarzenia (art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Dla braku uprawnień ustawa przewiduje wyjątki – ratowanie życia lub mienia oraz pościg za sprawcą przestępstwa.
Czy wiek i staż kierowcy wpływają na cenę OC?
Tak, to jedne z czynników branych pod uwagę przez towarzystwa ubezpieczeniowe, obok historii szkód, danych pojazdu i miejsca zamieszkania właściciela. Kierowcy z krótkim stażem nie mają jeszcze historii ubezpieczenia ani zniżek, dlatego ich pierwsze polisy bywają droższe, a każde towarzystwo ocenia to ryzyko po swojemu.
Czy AC i NNW są obowiązkowe dla młodego kierowcy?
Nie. Autocasco i NNW to ubezpieczenia dobrowolne – obowiązkowe jest tylko OC posiadacza pojazdu. Możesz jednak dokupić je do polisy OC, jeśli zależy Ci na ochronie samego auta albo na świadczeniu dla siebie i pasażerów w razie wypadku.
Chcesz sprawdzić, ile kosztowałoby OC dla auta, którym jeździsz? Wypełnij formularz wyceny – wystarczą numer rejestracyjny pojazdu i PESEL właściciela, a wycena jest bezpłatna. Możesz też zadzwonić pod numer 22 299 11 11 albo odwiedzić jeden z oddziałów Polisarium w Warszawie – dane znajdziesz na stronie kontakt.
