Sprzedaż samochodu to nie tylko przekazanie kluczyków i podpisanie umowy. To także obowiązki wobec ubezpieczyciela i urzędu, które dotyczą zarówno sprzedającego, jak i kupującego. Polisa OC nie znika w dniu sprzedaży – przechodzi na nowego właściciela z mocy prawa, ale obie strony transakcji muszą dopilnować kilku terminów. Wyjaśniamy krok po kroku, co dzieje się z polisą OC, jakie obowiązki ma sprzedający, kto płaci składkę i co w tej sytuacji dzieje się z autocasco.
Co dzieje się z polisą OC po sprzedaży samochodu
Gdy sprzedajesz samochód, na kupującego przechodzą prawa i obowiązki wynikające z Twojej umowy OC (art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Umowa nie kończy się automatycznie w dniu sprzedaży – trwa do końca okresu, na jaki ją zawarłeś, chyba że kupujący wypowie ją na piśmie.
Jeśli kupujący zdecyduje się wypowiedzieć przejętą polisę, sam wskazuje w oświadczeniu dzień jej rozwiązania – nie może to być dzień wcześniejszy niż dzień złożenia wypowiedzenia. Jeżeli nie wskaże żadnej daty, umowa rozwiązuje się z dniem złożenia tego oświadczenia.
Ważna różnica: do przejętej polisy nie stosuje się art. 28, czyli zasady automatycznego przedłużenia umowy na kolejne 12 miesięcy, znanej ze zwykłej umowy OC. Jeśli kupujący nie wypowie przejętej polisy, nie odnowi się ona sama – skończy się z upływem okresu, na jaki ją zawarłeś jako sprzedający. Kupujący musi więc pamiętać o zawarciu nowej umowy przed jej końcem.
Obowiązki sprzedającego wobec ubezpieczyciela
Jako sprzedający masz dwa obowiązki wynikające z art. 32 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Po pierwsze, musisz przekazać kupującemu potwierdzenie zawarcia umowy OC. Po drugie, w terminie 14 dni od dnia przeniesienia prawa własności musisz powiadomić na piśmie swojego ubezpieczyciela o sprzedaży i podać dane nabywcy.
- Nabywca – osoba prywatna: imię, nazwisko, adres zamieszkania i numer PESEL, o ile został nadany
- Nabywca – firma: nazwa, siedziba i numer REGON
Niezależnie od tego, kiedy wyślesz powiadomienie, skutki szkody wyrządzonej po dniu przeniesienia prawa własności pojazdu nie obciążają już Ciebie jako sprzedającego (art. 32 ust. 3).
Kto płaci składkę OC po sprzedaży
Od dnia przeniesienia prawa własności pojazdu za zapłatę składki odpowiada kupujący (art. 32 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Ty jako sprzedający odpowiadasz solidarnie z kupującym za składkę należną za okres od dnia sprzedaży do dnia, w którym powiadomisz ubezpieczyciela o sprzedaży i danych nabywcy.
To dodatkowy argument, żeby nie zwlekać z pisemnym powiadomieniem opisanym wyżej – im później trafi ono do ubezpieczyciela, tym dłużej trwa Twoja solidarna odpowiedzialność za składkę.
Dokumenty i formalności w urzędzie
Sprzedaż samochodu to także formalności niezależne od ubezpieczyciela. Przy przekazaniu auta oddajesz kupującemu dowód rejestracyjny, a jeśli w dowodzie nie ma aktualnego terminu ważności badania technicznego – także zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu (art. 78 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym).
Jako dotychczasowy właściciel musisz też zawiadomić starostę o zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni (art. 78 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym). Zawiadomienia dokonujesz u starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) albo czasowego zamieszkania. Przy współwłasności pojazdu wystarczy, że zawiadomienie złoży jeden ze współwłaścicieli.
Uwaga na terminy: powiadomienie ubezpieczyciela o sprzedaży to 14 dni, a zawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu to osobny termin – 30 dni. Za brak zawiadomienia starosty w terminie grozi kara pieniężna w wysokości 250 zł (art. 140mb ust. 6 Prawa o ruchu drogowym).
Autocasco (AC) przy sprzedaży samochodu
Inaczej niż OC, prawa z umowy autocasco nie przechodzą na kupującego automatycznie. Mogą zostać na niego przeniesione, ale wymaga to zgody ubezpieczyciela, chyba że umowa AC lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej (art. 823 § 1 Kodeksu cywilnego).
Jeśli prawa z umowy AC zostaną przeniesione, na kupującego przechodzą też obowiązki, które miałeś jako sprzedający, chyba że strony za zgodą ubezpieczyciela umówiły się inaczej. Mimo to nadal odpowiadasz solidarnie z kupującym za składkę należną za okres do chwili przejścia samochodu na nabywcę (art. 823 § 2 Kodeksu cywilnego).
Jeżeli prawa z umowy AC nie zostaną przeniesione na kupującego, umowa autocasco wygasa z chwilą przejścia samochodu na nabywcę (art. 823 § 3 Kodeksu cywilnego). Jeśli chcesz, żeby ochrona AC przeszła na kupującego, ustal to z ubezpieczycielem jeszcze przed sprzedażą.
Co musi zrobić kupujący po zakupie samochodu
Przejętą po Tobie polisę OC kupujący może wypowiedzieć na piśmie w dowolnym momencie (art. 31 ust. 1). Jeśli tego nie zrobi, ubezpieczyciel może przeliczyć składkę należną od dnia przejścia własności, uwzględniając zniżki i zwyżki przysługujące nabywcy w ramach obowiązującej taryfy. Na wniosek kupującego ubezpieczyciel ma obowiązek dokonać takiego przeliczenia, a kupujący ma obowiązek podać ubezpieczycielowi wszystkie znane sobie okoliczności potrzebne do przeliczenia składki (art. 31 ust. 2).
Jeśli Ty jako sprzedający wbrew obowiązkowi nie miałeś ważnej polisy OC, sytuacja wygląda inaczej: kupujący musi zawrzeć nową umowę OC w dniu przejścia własności pojazdu, najpóźniej z chwilą wprowadzenia go do ruchu (art. 31 ust. 3). Więcej o ubezpieczeniu po stronie kupującego przeczytasz na stronie OC po zakupie samochodu.
Rejestracja pojazdu w urzędzie
Kupujący ma własny termin wobec urzędu – 30 dni od nabycia pojazdu na złożenie wniosku o jego rejestrację (art. 73aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Za brak wniosku w terminie grozi kara pieniężna w wysokości 500 zł, a jeśli wniosek nie zostanie złożony w ciągu 180 dni od nabycia – 1000 zł (art. 140mb ust. 1 i 5 Prawa o ruchu drogowym).
Sprawdzenie polisy OC przed zakupem
Przed zakupem warto sprawdzić, czy samochód ma ważne OC. Służy do tego formularz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, w którym podajesz numer rejestracyjny albo VIN oraz datę. UFG pokazuje nazwę zakładu ubezpieczeń, z którym zawarto umowę, bez ujawniania danych osobowych posiadacza pojazdu – informację o ważności ochrony warto mimo to potwierdzić bezpośrednio u ubezpieczyciela. Jeśli okaże się, że pojazd nie miał ważnego OC, sprawdź też, jakie konsekwencje grożą za brak ubezpieczenia.
Przy zmianie właściciela warto przejrzeć cały pakiet ubezpieczeń komunikacyjnych: obok obowiązkowego OC są dobrowolne autocasco i NNW kierowcy i pasażerów.
Najczęściej zadawane pytania
Czy jako sprzedający muszę sam wypowiedzieć polisę OC?
Nie. To kupujący decyduje, czy wypowie przejętą polisę, i robi to na piśmie w dowolnym momencie (art. 31 ust. 1). Twoim obowiązkiem jest przekazanie mu potwierdzenia zawarcia umowy OC oraz powiadomienie ubezpieczyciela o sprzedaży w terminie 14 dni (art. 32 ust. 1).
Co grozi, jeśli spóźnię się z powiadomieniem ubezpieczyciela o sprzedaży?
Ponosisz solidarną odpowiedzialność z kupującym za składkę należną od dnia sprzedaży do dnia powiadomienia ubezpieczyciela (art. 32 ust. 4). Im później wyślesz pisemne powiadomienie, tym dłużej trwa ta odpowiedzialność – dlatego lepiej nie zwlekać.
Czy muszę przekazać kupującemu coś więcej niż dowód rejestracyjny?
Tak. Kupujący dostaje od Ciebie także dokument potwierdzający zawarcie umowy OC – to obowiązek sprzedającego z art. 32 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Jeśli w dowodzie rejestracyjnym nie ma aktualnego terminu ważności badania technicznego, dołączasz też zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu (art. 78 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym).
Czy autocasco przechodzi na kupującego tak samo jak OC?
Nie automatycznie. Przeniesienie praw z umowy autocasco na kupującego wymaga zgody ubezpieczyciela, chyba że umowa AC lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej. Jeśli prawa nie zostaną przeniesione, ochrona AC wygasa z chwilą przejścia samochodu na nabywcę (art. 823 Kodeksu cywilnego).
Czy składka może się zmienić, gdy auto kupuje młody kierowca?
Tak, jeśli ubezpieczyciel przeliczy składkę przejętej polisy, uwzględni zniżki i zwyżki przysługujące nabywcy w ramach obowiązującej taryfy (art. 31 ust. 2). O tym, od czego zależy cena pierwszej polisy, piszemy na stronie OC dla młodego kierowcy, a jeśli młody kierowca na razie jeździ autem rodziców, przeczytaj też, jak działa wtedy OC.
Sprzedaż samochodu to kilka terminów: wobec ubezpieczyciela, wobec starosty, a po stronie kupującego także rejestracja i ewentualnie nowa polisa OC. Jeśli szukasz OC na kolejny samochód albo chcesz porównać oferty przed końcem polisy, wypełnij formularz wyceny albo zadzwoń do doradcy Polisarium: 22 299 11 11. Możesz też odwiedzić jeden z oddziałów w Warszawie – szczegóły znajdziesz na stronie kontakt.
